Al eerder schreef ik in een blog wat EMDR is, bij welke problemen EMDR ingezet kan worden en hoe je een geschikte EMDR therapeut kiest. In mijn opruimsessies pas ik veel EMDR-technieken toe, met zeer positieve resultaten. In deze informatieve blog leg ik opnieuw even kort uit wat EMDR is, bij welke klachten en welke ingrijpende levensgebeurtenissen EMDR kan helpen. Hoe een EMDR sessie verloopt en wat het resultaat is van een EMDR-traject.

 

EMDR

EMDR is de Engelse afkorting voor Eye Movement Desensitisation and Reprocessing. In het Nederlands betekent dit dat je door oogbewegingen, gebeurtenissen (opnieuw) verwerkt en er emotioneel minder gevoelig voor wordt (desensitiseren).

EMDR is in de jaren 90 ontdekt en uitgewerkt door de Amerikaanse psycholoog Francine Shapiro. De methode is in de jaren daarna steeds meer verfijnd en uitgewerkt. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat EMDR effectief werkt. Niet alleen bij traumaklachten, maar ook bij psychische problemen.

Wat gebeurt er als je ingrijpende levensgebeurtenissen meemaakt?

Als je iets ingrijpends meemaakt in je leven, dan sla je die herinnering op in je brein en in je lijf. Alles wat je ziet, voelt, denkt, hoort, ruikt, proeft wordt opgeslagen in je hoofd en ook in je lijf en je zenuwstelstel. In het begin denk je vaak terug aan de gebeurtenis, maar na verloop van tijd wordt dit meestal minder. Het raakt beter opgeruimd in je hoofd. Dit hoort bij het normale verwerkingsproces.

Als dit verwerkingsproces stroef verloopt, dan kunnen klachten ontstaan. Van deze klachten kun je last hebben. Ook je omgeving kan er last van hebben als jij niet lekker in je vel zit.

Praten over ingrijpende gebeurtenissen of angsten helpt niet genoeg, want je gevoel blijft hetzelfde. Wat je nodig hebt is dat dit onderliggende gevoel “opgeruimd” wordt in je lijf en in je hoofd. Er zijn allerlei krachtige methodieken die je helpen om ‘los te laten’. EMDR is een van de methodieken die ik veel inzet.

Bij welke klachten kun je EMDR inzetten?

Sommige mensen denken dat een EMDR-sessie alleen helpend is als je een traumatische gebeurtenis hebt meegemaakt. Maar het doet er niet zo zeer toe, of de ingrijpende gebeurtenis tot de categorie “trauma” hoort of niet. Het gaat er vooral om of je last hebt van spanningsklachten of verwerkingsproblemen.

Dit zijn bijvoorbeeld:

  • Herbelevingen van een gebeurtenis
  • (Akelige) dromen over een gebeurtenis
  • Plotselinge herinneringen die omhoog komen
  • Somberheid
  • Prikkelbaar zijn, kort lontje hebben
  • Schrikachtig zijn
  • Spanningsklachten
  • Concentratieproblemen en vergeetachtigheid
  • Slaapproblemen
  • Angsten, paniek, onrust
  • Lichamelijke klachten
  • Piekeren
  • Stressklachten
  • Verhoogde waakzaamheid (steeds alert zijn)

Bij de volgende ingrijpende gebeurtenissen wordt EMDR vaak toegepast:

  • Ongeluk of verwonding
  • Ernstige ziekte
  • Overval
  • Mishandeling
  • (seksueel) misbruik, aanranding of verkrachting
  • Geweld
  • Brand
  • Natuurramp
  • Oorlog of vluchten
  • Verlieservaringen (bijvoorbeeld een geliefde)
  • Heftige of complexe bevalling 

Let op: Ook getuige zijn van bovenstaande gebeurtenissen kan klachten geven.

Bij deze vervelende (en heftige) levensgebeurtenissen kan EMDR ook helpen: 

  • Pestervaringen in je jeugd of op latere leeftijd
  • Buitengesloten worden
  • Een vervelend gesprek op je werk
  • Verlies van een baan
  • Arbeidsconflict
  • Verlies van autonomie
  • Een mislukking
  • Faalangst- of faalervaringen
  • Bedrogen of verlaten worden binnen een vriendschap of liefdesrelatie
  • Verdrietige gebeurtenissen
  • Iemand plotseling verliezen
  • Nachtmerries
  • Enge scene van een film zien
  • Ziekenhuisopname
  • Verhuizen of het verlies van vriendschappen
  • Een breuk binnen de familie, met broers of zussen
  • Heimwee
  • Gebeurtenissen waarvoor je je schaamt
  • Abortus of een miskraam
  • Verraad of hulpeloosheid 

Hoe verloopt een EMDR-sessie?

Over het algemeen gaat een EMDR-sessie als volgt. Samen met je EMDR-therapeut onderzoek je welke ingrijpende gebeurtenissen er in jouw leven geweest zijn. Welke herinneringen heb je daar nog aan? En vooral welk verband is er tussen die gebeurtenissen en de klachten waar je last van hebt? Korter gezegd: welke impact hebben die gebeurtenissen nu nog op je leven?

Als duidelijk is welke herinneringen je wil opruimen, ga je aan de slag. Eén voor één worden de gebeurtenissen opgeruimd. De EMDR-therapeut stelt vragen waardoor je geheugennetwerk geactiveerd wordt: je kunt je steeds meer herinneren van de gebeurtenis, bijvoorbeeld details die je zag of lichamelijke sensaties in je lijf.

Vervolgens gaat de EMDR-therapeut je afleiden. Dit kan op veel verschillende manieren: door te luisteren naar tikjes op een koptelefoon; door met je ogen de vingers van de therapeut te volgen; door naar een balletje op een beeldscherm te kijken; door te trommelen op je benen of door een denk-opdracht te maken.

Je moet dan twee dingen tegelijk doen: zo goed mogelijk terugdenken aan de herinnering en op de afleiding letten, bijvoorbeeld luisteren naar de tikjes. Twee taken tegelijkertijd doen, dat kan je werkgeheugen niet aan. Doordat het werkgeheugen overbelast word, komt er een verwerkingsproces op gang.

Hoe dat dat proces verloopt is bij iedereen verschillend. Sommige mensen zien bijvoorbeeld het “filmpje van de gebeurtenis”, andere mensen merken bijvoorbeeld dat de emoties toenemen of dat ze iets in hun lijf voelen. Hoe het proces ook verloopt, alles is goed. Je moet het gewoon maar laten gebeuren, zoals het gaat. De EMDR-therapeut begeleid en stuurt het proces als dat nodig is.

Hoeveel sessies heb je nodig?

Tijdens een EMDR-sessie ruim je op bovenstaande manier alle herinneringen op. Mijn ervaring is dat het meestal lukt om in één sessie één gebeurtenis helemaal op te ruimen. Soms kun je zelfs meerdere herinneringen in een sessie opruimen, bijvoorbeeld als de gebeurtenis nog niet zo lang geleden is. Maar het gebeurt ook dat er meerdere sessies nodig zijn om één gebeurtenis op te ruimen, bijvoorbeeld als de gebeurtenis lang geleden is of als het lastig is om het los te laten.

In 2019 heb ik me laten scholen in EMDR 2.0. Dit zijn EMDR-technieken om het werkgeheugen nog meer te belasten, zodat het loslaten van de herinnering nog sneller gaat. Ik heb goede ervaringen met EMDR 2.0.. Ik merk sneller effect.

Het is wel heel belangrijk dat het verwerkingsproces niet ‘te’ snel gaat. Daarmee bedoel ik te zeggen dat er voldoende tijd moet zijn voor diepgaande verwerking. Ook is het belangrijk dat je zelfbeeld hersteld wordt. Heel vaak hebben mensen (onbewust) een negatieve overtuiging over zichzelf gekoppeld aan die gebeurtenis. Het is belangrijk dat dit meegenomen wordt in de behandeling. Om die reden is het belangrijk dat de EMDR-therapeut voldoende geschoold is (zie mijn eerdere blog over het kiezen van een EMDR-therapeut). Met EMDR kun je het zelfbeeld en zelfvertrouwen flink laten toenemen (daarover zal ik in een volgend blog meer schrijven).

Welk resultaat kun je verwachten?

Na afronding van één of een aantal EMDR-sessies merk je dat de herinneringen aan de vervelende gebeurtenissen zijn opgeruimd. Je kunt het je nog wel herinneren, maar het raakt je emotioneel niet meer zo veel. En je denkt er niet zo veel meer aan. Je hebt het losgelaten. Veel mensen geven aan dat er daardoor een last van hun schouders afgevallen is, alsof het wat rustiger en lichter in hun hoofd is.

Stressgevoelens en angsten, die soms jarenlang in je lijf vastgezeten hebben, nemen af of verdwijnen helemaal. Het piekeren neemt af en je kunt beter slapen. Je kunt makkelijker relativeren, positief denken en beter omgaan met tegenslag. Je wordt veerkrachtiger en gaat positiever over jezelf denken.

Je kan makkelijker genieten en bent tevredener over jezelf. Je bent je bewuster van de dingen die je wil doen en bereiken in je leven. En welke stappen je daarvoor wil gaan zetten, om levenslang steeds te blijven groeien naar nog meer geluk.